Różnica w eksploatacji samochodów elektrycznych i spalinowych

Samochody elektryczne coraz częściej pojawiają się na naszych drogach. Ich sposób użytkowania różni się jednak od tego, do czego przyzwyczailiśmy się w przypadku samochodów wyposażonych w silniki benzynowe lub wysokoprężne. Różnice dotyczą nie tylko sposobu uzupełniania energii, ale również serwisowania, kosztów eksploatacji, komfortu jazdy i codziennego użytkowania.

1. Tankowanie a ładowanie

Jedną z najbardziej zauważalnych różnic jest sposób uzupełniania energii. Samochód spalinowy można zatankować w kilka minut, a następnie kontynuować podróż. W przypadku samochodu elektrycznego proces ładowania trwa dłużej, dlatego sposób korzystania z pojazdu może wyglądać nieco inaczej.

Dużą zaletą samochodu elektrycznego jest możliwość ładowania go w miejscu, w którym samochód i tak pozostaje zaparkowany. Dla osób posiadających możliwość ładowania w domu oznacza to, że samochód może być podłączony do ładowarki na przykład w nocy i rano mieć uzupełnioną energię. Dzięki temu w codziennym użytkowaniu potrzeba korzystania z publicznych ładowarek może być znacznie mniejsza.

Czas ładowania zależy między innymi od pojemności akumulatora, aktualnego poziomu naładowania, mocy ładowarki oraz możliwości samego samochodu. Przy korzystaniu z szybkich ładowarek prądu stałego uzupełnienie znacznej części energii może potrwać kilkanaście lub kilkadziesiąt minut, jednak w wielu przypadkach ładowanie trwa dłużej.

Warto wspomnieć, że nie cała energia pobrana z sieci trafia do akumulatora samochodu. Podczas ładowania występują straty energii, których wielkość zależy między innymi od sposobu ładowania i warunków, w jakich się ono odbywa.

2. Silnik spalinowy a napęd elektryczny

W samochodzie spalinowym energia chemiczna paliwa jest przekształcana na energię mechaniczną w silniku. Jego prawidłowego działanie wymaga współpracy wielu układów, takich jak układ smarowania, chłodzenia, zasilania paliwem, zapłonowy lub wtryskowy czy wydechowy.

Napęd elektryczny ma prostszą budowę. Silnik elektryczny zawiera mniej ruchomych części niż silnik spalinowy, a jego praca nie wiąże się ze spalaniem paliwa. Większość samochodów elektrycznych nie ma również typowej, wielobiegowej skrzyni biegów, lecz wykorzystuje prostszą przekładnię redukcyjną.

Mniejsza liczba elementów mechanicznych oznacza mniej podzespołów wymagających regularnej obsługi. Nie oznacza to jednak, że samochód elektryczny jest pozbawiony innych układów i elementów, które mogą wymagać kontroli lub naprawy. Nadal posiada między innymi zawieszenie, układ kierowniczy, hamulce, klimatyzację i rozbudowaną elektronikę.

3. Serwis i części eksploatacyjne

Jedną z praktycznych różnic jest zakres czynności serwisowych. W samochodzie elektrycznym nie wykonuje się więc między innymi wymiany oleju silnikowego i filtrów oleju. Nie ma również konieczności obsługi wielu elementów typowych dla silników spalinowych, takich jak układ wydechowy czy elementy układu zapłonowego. Samochód elektryczny nadal wymaga jednak okresowych przeglądów. Kontroli podlegają między innymi hamulce, zawieszenie, opony, układ kierowniczy i klimatyzacja. Mimo że hamowanie odzyskowe, czyli rekuperacja, może ograniczać zużycie klocków i tarcz hamulcowych, nie zwalnia to kierowcy z obowiązku sprawdzania ich stanu.

Ważnym elementem samochodu elektrycznego jest akumulator trakcyjny, który magazynuje energię wykorzystywaną do napędu. Jest to jeden z najdroższych podzespołów pojazdu. Akumulatory projektuje się z myślą o wieloletniej eksploatacji, jednak z czasem ich pojemność może stopniowo maleć. Trwałość zależy między innymi od konstrukcji baterii, warunków temperaturowych i sposobu użytkowania. Nie oznacza to, że akumulator wymaga regularnej wymiany, ale jego stan ma istotne znaczenie dla zasięgu i wartości samochodu.

4. Koszty użytkowania

W przypadku samochodu spalinowego koszt zależą przede wszystkim od zużycia paliwa i jego ceny. Należy również uwzględnić koszty wymiany i serwisowania elementów eksploatacyjnych, takich jak olej silnikowy, filtry, opony, klocki hamulcowe i płyn chłodniczy, a także ewentualnej wymiany wtryskiwaczy czy świec zapłonowych.

W samochodzie elektrycznym znaczenie ma przede wszystkim zużycie energii oraz cena ładowania. Energia pobierana w domu może być tańsza niż korzystanie z publicznych stacji, choć ostateczny koszt zależy od taryfy, pory ładowania i opłat stosowanych przez operatora stacji. Do elementów eksploatacyjnych należą między innymi opony i klocki hamulcowe. Opony stosowane w samochodach elektrycznych mogą być droższe ze względy na wymagania dotyczące nośności, oporów toczenia i ograniczenia hałasu. Większa masa pojazdu oraz styl jazdy mogą również wpływać na ich szybsze zużycie. Klocki hamulcowe zużywają się natomiast wolniej, ponieważ podczas zwalniania część energii jest odzyskiwana dzięki rekuperacji. W zależności od konstrukcji samochodu może być również konieczna wymiana płynu chłodniczego, który służy do chłodzenia baterii trakcyjnej i elementów napędu.

Na całkowity koszt użytkowania wpływają również inne wydatki: cena zakupu pojazdu, ubezpieczenie, przeglądy, naprawy oraz utrata wartości. Różnice w tych kosztach mogą być znaczne w zależności od konkretnego modelu, wieku samochodu i sposobu jego użytkowania.

5. Komfort i sposób prowadzenia

Samochody elektryczne pracują ciszej, co jest zauważalne podczas jazdy z niewielką prędkością. Silnik elektryczny zapewnia płynne przyspieszenie, a brak konieczności ręcznej zmiany biegów sprawia, że prowadzenie samochodu może być prostsze i wygodniejsze.

Samochody spalinowe generują dźwięk i drgania związane z pracą silnika. W pojazdach z manualną skrzynią biegów kierowca musi dodatkowo obsługiwać sprzęgło i zmieniać przełożenia. Nie dotyczy to jednak wszystkich aut spalinowych, ponieważ wiele z nich również ma automatyczne skrzynie biegów.

Warto jednak wspomnieć , że u niektórych pasażerów jazda samochodem elektrycznym może wywoływać nudności lub zawroty głowy. Zjawisko to określa się jako EV-induced motion sickness i może być związane m.in. ze sposobem przyspieszania i hamowania pojazdu. W niektórych modelach stosuje się tryb Anti-Motion Sickness Mode, który ma ograniczać te dolegliwości poprzez łagodniejszą i bardziej płynną zmianę prędkości.

6. Zasięg i planowanie podróży

W samochodzie spalinowym zasięg zależy przede wszystkim od pojemności zbiornika paliwa i tzw. spalania. Po zatankowaniu można zazwyczaj kontynuować podróż bez długiego postoju, a rozbudowana sieć stacji paliw ułatwia uzupełnienie paliwa również podczas dłuższych tras.

W samochodzie elektrycznym zasięg zależy między innymi od pojemności akumulatora, zużycia energii, prędkości jazdy i warunków atmosferycznych. Podczas dłuższych podróży należy dodatkowo uwzględnić lokalizację stacji ładowania oraz czas potrzebny na uzupełnienie energii. Znaczenie ma także moc ładowania, którą może przyjąć konkretny samochód.

7. Wpływ temperatury zimą na użytkowanie

Zimą silniki spalinowe potrzebują czasu na osiągnięcie temperatury roboczej, dlatego zużycie paliwa podczas krótkich przejazdów może wzrastać. W samochodach elektrycznych niskie temperatury mogą ograniczać dostępny zasięg, a ogrzewanie kabiny dodatkowo zwiększa zużycie energii.

W samochodzie spalinowym do ogrzewania wnętrza wykorzystuje się ciepło powstające podczas pracy silnika. W samochodzie elektrycznym energia potrzebna do ogrzewania kabiny pochodzi zazwyczaj z akumulatora trakcyjnego. Część energii może być również wykorzystywana do utrzymywania odpowiedniej temperatury samego akumulatora.

Niektóre samochody elektryczne są wyposażone w pompy ciepła (pisałem o tym https://ro.malanow.pl/aktualnosci/pompa-ciepla-w-samochodzie-elektrycznym-jak-dziala-i-dlaczego-zwieksza-zasieg), które pozwalają ograniczyć zużycie energii potrzebnej do ogrzewania wnętrza, a tym samym zmniejszyć spadek zasięgu w okresie zimowym.

Podsumowanie

Samochody elektryczne i spalinowe różnią się sposobem uzupełnienia energii, budową napędu, wymaganiami serwisowymi oraz zachowaniem w różnych warunkach pogodowych. Samochód spalinowy umożliwia szybkie tankowanie i korzystanie z rozbudowanej sieci stacji paliw. Samochód elektryczny ma prostszy układ napędowy i nie wymaga wymiany oleju silnikowego, ale jego użytkowanie wiąże się z koniecznością ładowania akumulatora i uwzględnienia wpływu temperatury na zasięg.

Nie można więc powiedzieć, że jeden rodzaj napędu będzie w każdych warunkach bardziej odpowiedni. Wybór samochodu powinien uwzględniać sposób jego użytkowania, pokonywane dystanse, możliwość ładowania, warunki klimatyczne oraz oczekiwania dotyczące kosztów i komfortu eksploatacji.

W następnym artykule przedstawię straty występujące podczas ładowania auta elektrycznego.

Potrzebujesz porady dotyczącej oszczędzania energii lub poprawy efektywności energetycznej budynku?

Skorzystaj z bezpłatnego wsparcia Gminnego Doradcy Klimatycznego. Konsultacje są dostępne w Urzędzie Gminy w Malanowie, a w razie potrzeby w miejscu zamieszkania mieszkańca. Aby umówić się na spotkanie, skontaktuj się z doradcą pod numerem telefonu: 577 223 007 lub adresem e-mail: doradca@malanow.pl

Gminny Doradca Klimatyczny

MK