11 LISTOPADA

 NARODOWE ŚWIĘTO NIEPODLEGŁOŚCI

11 listopada 1918 roku w Warszawie Rada Regencyjna wydała odezwę, w której przekazała w ręce Józefa Piłsudskiego władzę wojskową:

            Wobec grożącego niebezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego, dla ujednostajnienia wszelkich zarządzeń wojskowych i utrzymania porządku w kraju, Rada regencyjna przekazuje władzę wojskową i naczelne dowództwo wojsk polskich, jej podległych, brygadjerowi Józefowi Piłsudskiemu.

            Nazajutrz po objęciu władzy wojskowej, Józef Piłsudski wydał pierwszy rozkaz skierowany do podległych mu żołnierzy:

            Żołnierze! Obejmuję nad Wami komendę w chwili, gdy serce w każdym Polaku bije silniej i żywiej, gdy dzieci naszej Ziemi ujrzały słońce swobody w całym jej blasku. Z Wami razem przeżywam wzruszenie tej godziny dziejowej, z Wami razem ślubuję życie i krew swoją poświęcić na rzecz dobra Ojczyzny i szczęścia jej Obywateli.

Rozpoczął się proces tworzenia podstaw niepodległego państwa.

            14 listopada rozwiązała się Rada Regencyjna, a 16 listopada Józef Piłsudski podpisał depeszę notyfikującą powstanie państwa polskiego, która trzy dni później przesłana została prezydentowi Stanów Zjednoczonych, królewskiemu rządowi angielskiemu, rządom Republiki Francuskiej, Włoch, Japonii, Republiki Niemieckiej oraz rządom „wszystkich państw wojujących i neutralnych”.

            18 listopada Józef Piłsudski utworzył Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej, na czele którego stanął Jędrzej Moraczewski. 22 listopada 1918 roku pierwszy rząd odrodzonej Rzeczypospolitej uchwalił „Dekret o najwyższej władzy reprezentacyjnej Republiki Polskiej”, w myśl którego Józef Piłsudski, do czasu powołania Sejmu Ustawodawczego, objął urząd Tymczasowego Naczelnika Państwa.

            Jako Tymczasowy Naczelnik Państwa Józef Piłsudski w ciągu pierwszych miesięcy sprawowania najwyższego urzędu w państwie, podpisał wiele dekretów o fundamentalnym znaczeniu dla państwa i społeczeństwa. Jako Wódz Naczelny wydał szereg rozkazów niezbędnych dla unifikacji armii. Rozpisał także wybory do Sejmu Ustawodawczego oparte na pięcioprzymiotnikowej ordynacji (powszechne, równe, bezpośrednie, proporcjonalne i tajne), w których prawo do głosowania po raz pierwszy uzyskały kobiety.

            Był to początek kształtowania się niepodległej Polski. Proces ten, w wyniku kilku powstań i dwóch wojen oraz plebiscytów, zakończył się dopiero w 1922 r.

            Idea Polski niepodległej, demokratycznej i nowoczesnej, o którą przez wiele lat walczył Józef Piłsudski, zaczęła się spełniać.

Jędrzej Moraczewski tak wspominał po latach:

            Niepodobna oddać tego upojenia, tego szału radości, jaki ludność polską w tym momencie ogarnął. Po 120 latach prysły kordony. Nie ma „ich”. Wolność! Niepodległość! Zjednoczenie! Własne państwo! Na zawsze! Chaos? To nic. Będzie dobrze. Wszystko będzie, bo jesteśmy wolni od pijawek, złodziei, rabusiów, od czapki z bączkiem, będziemy sami sobą rządzili. (...) Cztery pokolenia nadaremno na tę chwilę czekały, piąte doczekało...

SE na podst. dr A. Stawarz "Początek Niepodległej"