Dzień Solidarności i Wolności

Jak co roku w dniu 31 sierpnia obchodzimy Dzień Solidarności i Wolności – polskie święto państwowe, obchodzone w rocznice podpisania w Gdańsku porozumień sierpniowych, ustanowione w celu upamiętnienia historycznego zrywu Polaków do wolności i niepodległości z 1980 r., który zapoczątkował proces upadku komunizmu i wyzwolenia narodów Europy Środkowej i Wschodniej.

Dla upamiętnienia tychże wydarzeń Sejm RP w dniu 27 lipca 2005 roku dzień 31 sierpnia ustanowił świętem państwowym: Dniem Solidarności i Wolności.

W nocy z 16 na 17 sierpnia 1980 roku na terenie Stoczni Gdańskiej utworzony został Międzyzakładowy Komitet Strajkowy (MKS), którego przewodniczącym został Lech Wałęsa. Zwierzchnictwo Komitetu do końca sierpnia uznało około 700 strajkujących zakładów i instytucji Wybrzeża, przedstawiając swoje żądania i powstałą listę z 21 postulatami. W pierwszych siedmiu punktach nakreślono zasady działania ruchu związkowego, którego elementami składowymi były pluralizm, niezależność od PZPR i pracodawców, samorządność, dobrowolność i prawo do strajku. Następne punkty dotyczyły kwestii ekonomicznych i stopniowej podwyżki płac, poprawy zaopatrzenia w żywność, skrócenia czasu pracy oraz rozpoczęcie procesu reformowania gospodarki.

Porozumienia podpisano kolejno: 30 sierpnia w Szczecinie, 31 sierpnia w Gdańsku i 3 września w Jastrzębiu. Wśród zapisów porozumienia gdańskiego znalazły się ważne założenia dotyczące przemian politycznych.

Zawarcie porozumień otworzyło drogę do powstania niezależnych od władzy związków zawodowych, władze zobowiązały się także do ograniczenia cenzury. W czasach PRL była to znacząca zdobycz. Do Sierpnia 1980 podobne przejawy niezależności były tępione przez władze, a osoby usiłujące korzystać z prawa do zrzeszania się i manifestowania poglądów innych niż uznane oficjalnie poddawane były represjom.

W 2003 r. sierpniowe postulaty zostały wpisane na listę UNESCO najważniejszych dokumentów świata. Oryginalne tablice od 2014 r. można oglądać w Europejskim Centrum Solidarności w Gdańsku.

Zamieściła:EG

Źródło grafiki: pixabay.com